ვახტანგ მაისაია: ყაზახეთის პრეზიდენტი ქვეყნის განვითარების ახალ მოდელს გვთავაზობს

ვახტანგ მაისაია: ყაზახეთის პრეზიდენტი ქვეყნის განვითარების ახალ მოდელს გვთავაზობს




პროფესორი ვახტანგ მაისაია ყაზახეთის სოციალურ-ეკონომიკურ მიღწევებზე წერს. ის ყურადღებას ამახვილებს ყაზახეთის პრეზიდენტ კასიმ-ჟომარტ ტოკაევის მიმართვაზე პარლამენტისადმი. ფაქტობრივად ეს გახლდათ გზავნილი ყაზახი ხალხისთვის 2021 წლის 1 სექტემბერს. პრეზიდენტმა  განმარტა და უფრო დეტალურად ისაუბრა იმ პროცესებისა და პრობლემების შესახებ, რომლებიც ვითარდება ქვეყანაში.

ვახტანგ მაისაისას თქმით, ისიც საინტერესო იყო, რომ პრეზიდენტმა ხაზი გაუსვა მომავალი პერიოდის ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების იმ პრიორიტეტებს, რომლებიც აქტუალურია უახლოეს მომავალში:

,,პრეზიდენტმა განსაზღვრა კონკრეტული სფეროები რეფორმების ინტენსივობის გაზრდისათვის, რომლის წყალობითაც ყაზახეთი გახდა მსოფლიო ძალა (წევრობა ისეთ ორგანიზაციებში, როგორიცაა ბირთვული მომწოდებლების ჯგუფი, SCO, OSCE, IAEA, ECO და .შ. ) და რაც ყველაზე საინტერესოა, ის გახდა რეგიონული ჰეგემონი ცენტრალურ აზიაში, ლიდერი ახალი ეკონომიკური და პოლიტიკური რეფორმების ხელშეწყობის საქმეში. ამას მოწმობს კონკრეტული ფაქტები - ჯერ კიდევ 2012 წელს ყაზახეთის ხელმძღვანელობამ ორიენტაცია აიღო ჩამოყალიბებული სახელმწიფოს ახალ პოლიტიკურ კურსზე და შეიმუშავა განვითარების სპეციალური სტრატეგია: "ყაზახეთი - 2050", სადაც მთავარი პოლიტიკური, გეოპოლიტიკური და გეო -ეკონომიკური პრიორიტეტებია. ჩამოყალიბდა სტრატეგიული განვითარება და მათ შორის უნდა აღინიშნოს ათი პრიორიტეტი:

  1. ძლიერი და წარმატებული სახელმწიფო;
  2. დემოკრატიზაციისა და ლიბერალიზაციის მდგრადი პროცესი;
  3. სხვადასხვა სოციალური, ეთნიკური და რელიგიური ჯგუფების ჰარმონია და მშვიდობა;
  4. ეროვნული ეკონომიკა. ჩვენი როლი შრომის საერთაშორისო დანაწილებაში;
  5. ძლიერი სოციალური პოლიტიკა, რომელიც უზრუნველყოფდა სოციალურ სტაბილურობას და ჰარმონიას;
  6. მსოფლიო საზოგადოების მიერ აღიარებული ქვეყანა;
  7. ჩვენი აქტიური როლი ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის რეჟიმის წინსვლაში;
  8. რეგიონალური ხელმძღვანელობა და საერთაშორისო სანდოობა;
  9. სტაბილური სამოქალაქო საზოგადოების განვითარება;
  10. მიაღწიეთ საზოგადოებრივ კონსენსუსს;

ამ სტრატეგიის ფარგლებში ყაზახეთი შეიმუშავებს თავის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ პოლიტიკას. ქვეყნის პრეზიდენტმა ტოკაევმა ისაუბრა იმაზე, თუ როგორ უნდა განვმარტოთ ეს ხაზი თავის გამოსვლაში. ბევრი ქვეყანა შეიძლება დაინტერესდეს ყაზახეთის განვითარების მოდელით (საქართველოს მაგალითზე). თავის მოხსენებაში მან გამოყო შემდეგი სტრატეგიული მიმართულებები:

პანდემიის შემდეგ ეკონომიკური განვითარება და მიწისქვეშა ციფრული მონაცემთა ბაზების შექმნა და ინვესტორებისთვის ამ მონაცემების აღმოჩენა;

Food სურსათის ფასებზე ერთიანი კონტროლის დაწესება;

The აგრო-წარმოების სექტორის დიგიტალიზაცია;

Health ჯანმრთელობისა და განათლების სისტემის გაუმჯობესება;

Migration ახალი მიგრაციის პოლიტიკის მიღება;

ქვეყნის პოლიტიკური მოდერნიზაცია (საინტერესო ინოვაცია, რომლითაც ასევე უნდა დაინტერესდნენ სხვა ქვეყნები, მათ შორის საქართველო).

_______________________________

Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев выступил в парламенте с посланием народу Казахстана 1 сентября 2021 года. Он в прямом режиме диалога, в очень убедительной и уравновешанной форме, разъяснил и рассказал более детально о процессах и проблемах, которые развиваются в стране и это было представленно в очень интересном виде. Интересным являлось и то что, президент выделил и подчеркнул те приоритеты для социально-экономического развития страны на предстояший период, которые являются актуальными в ближайшем будушем. В этой связи, следует подчеркнуть тот факт, что Президент выделил конкретные сферы для наращивания интенсивности реформ, благодаря чему Казахстан стал мировой державой (членство в таких организациях каковым являются Группа ядерных поставщиков, ШОС, ОБСЕ, МАГАТЭ, ОЭС и т.д.) и что самое интересное стал региональным гегемоном в Центральной Азий и лидером в продвижении новых экономических и политичексих реформ. Об этом говорят конкретные факты – еще в 2012 году руководство Казахстана взяло ориентацию на новый политический курс состоявщегося государства и выработало специальную стратегию развития: «Казахстан – 2050» где былы сформулированны главые политические, геополитические и геоэкономические приоритеты для стратегического развития и среди них следунт выделить следующие десять приоритетов:
1. Сильное и успешное государство
2. Устойчивый процесс демократизации и либерализации
3. Согласие и мир различных социальных, этнических и религиозных групп
4. Национальная экономика. Наша роль в международном разделении труда
5. Сильная социальная политика, которая обеспечила  общественную стабильность и согласие
6. Страна, признанная мировым сообществом
7. Наша активная роль в продвижении режима ядерного   нераспространения
8. Региональное лидерство и международный авторитет
9. Развития стабильного гражданского общества
10. Достичь общественного согласия
В рамках этой стратегии Казахстан будет развивать свою полиическую и экономическую политику и о том как еще более улисить эту линию говорил президент страны гоаподин Токаев в своем выступлении и многим странам может быть будет интересным модель развития Казахстана (на примере Грузии). Он в своем докладе выделили следующие стратегические напрвления:
 Экономическая развитие после пандемия и создание цифровых баз по недрам и открытия этих данных для инвесторов;
 Установление единного контроля над ценами на продукты;
 Цифровизация арго-пройзводсвтенного сектора
 Улучшения систем здравоохранения и образования 
 Принятие новой концефции миграционной политики
 Политическая модернизация страны (интересная новщество, которую должны иоже скопировать другие страны, в том числе и Грузия)
В таком ракурсе были расмотренный те процессы и политические и экономические явления, которые пройсходили в Казахстане.